BOGATA JE REVOLUCIONARNA PROŠLOST NARODA TIMOČKE KRAJINE

Godišnjica štrajka timočkih železničara: Na mitingu u Zaječaru, pred oko 7.000 građana, govorili su Milovan Dinić i Petar Stanojević

Oko 7.000 ljudi prisustvovalo je u sredu po podne svečanom mitingu ispred železničke stanice, održanom povodom godišnjice šestodnevnog štrajka koji su 21. januara 1920. godine organizovali timočki železničari u znak protesta protiv nasilja, eksploatacije i gaženja osnovnih prava radnika od strane vladajuće buržoazije. Time je obeležen i početak proslave 40-godišnjice KPJ, klasnih sindikata i SKOJ-a u našem kraju.

Proslava godišnjice štrajka železničara počela je defileom duge kolone železničkih radnika i službenika iz cele istočne Srbije i radnih kolektiva svih preduzeća i ustanova u Zaječaru, koji su, sa železničkom muzikom na čelu, noseći mnogobrojne državne i partijske zastave i transparente posvećene jubilarnoj godišnjici KPJ, najpre prošli kroz glavne ulice grada, a zatim su ispunili sav prostor ispred zgrade železničke stanice i celu ulicu Narodnog heroja Milenka Brkovića-Crnog.

Miting je otvorio predsednik Opštinskog sindikalnog veća Krsta Paunović, a potom je o revolucionarnim događajima u našem kraju neposredno posle Prvog svetskog rata i osnivana Komunističke partije Jugoslavije govorio narodni poslanik republičkog Veća proizvođača i direktor Preduzeća za održavanje pruga Petar Stanojević.

– Pobuna na timočkim železnicama u januaru 1020. godine – rekao je, između ostalog, Petar Stanojević – bile je u stvari signal za veliki štrajk železničara Jugoslavije koji je izbio 15. aprila iste godine. Štrajk timočkih železničara imao je velikog odjeka širom zemlje. Svi tadašnji radnički listovi izražavali su se o njemu najpohvalnije, a radnička klasa čitave Jugoslavije i celog sveta davala je štrajkačima punu podršku. I pored divljeg i svirepog terora koji se vodio protiv štrajkača, u mnogim gradovima i železničkim centrima organizovani su, pod rukovodstvom KPJ, protestni mitinzi na kojima su komunisti raskrinkavali namere buržoazije i pozivali radničku klasu i narode Jugoslavije da u svojoj borbi izdrže do kraja.

Stanojević je na kraju svog govora rekao da danas, kada smo slobodna i nezavisna zemlja, čiji narodi pod rukovodstvom Saveza komunista i druga Tita smelo koračaju napred izgrađujući socijalizam, možemo biti ponosni na svetle dane iz istorije borbe naše radničke klase, na čijim se delima uče pokolenja.

Na mitingu je govorio i sekretar Sreskog komiteta Saveza komunista Milovan Dinić, koji je, govoreći o štrajku timočkih železničara 1920. godine, istakao da su se tih godina u našem kraju odigrali i mnogi drugi značajni događaji u kojima su Komunistička partija, klasni sindikati i SKOJ izvojevali prve krupne pobede. Tako su na opštinskim izborima 1920. godine u Knjaževcu, u selima Zaglavka, Timoka, Budžaka i u drugim mestima komunistički kandidati nadmoćno pobedili kandidate buržoaskih partija. Iste godine je u knjaževačkoj i zaječarskoj gimnaziji došlo do masovnog štrajka đaka, a posebne štrajkove organizovali su rudari Rtnja, Podvisa i drugih ugljenokopa. U tom periodu su u istočnom delu naše zemlje stvorene i prve organizacije Komunističke partije, klasnih sindikata i SKOJ-a.

– Ovi, kao i kasniji događaji iz istorije radničkog pokreta, Komunističke partije i SKOJ-a govore o bogatoj i revolucionarnoj prošlosti naroda Timočke Krajine – rekao je Milovan Dinić. – Oni su samo isečak iz najnovije istorije borbi radničke klase i ostalih radnih ljudi naše zemlje. Evocirajući uspomene na pojedine revolucionarne događaje, mi ćemo u našem kraju, kao što se to čini u čitavoj zemlji, imati veliki broj proslava, mitinga i drugih svečanosti koje će trajati cele godine.

Sekretar Dinić je posebno govorio o periodu iz istorije naše Partije i radničkog pokreta posle dolaska druga Tita za sekretara Centralnog komiteta, zatim o učešću Partije i radničke klase u Narodnooslobodilačkoj borbi i Narodnoj revoluciji, o tekovinama Revolucije i aktuelnim političkim pitanjima. Završavajući svoj govor, Dinić je istakao da je radnička klasa naše zemlje danas primorana da brani ne samo ideje i dela koje su naši narodi i Partija ostvarili dugogodišnjom borbom, već i naučne postavke socijalizma od svih oblika njihovog izvrtanja i dogmatizma.

Sa mitinga su upućeni pozdravni telegrami Centralnom komitetu Saveza komunista Jugoslavije i Centralnom komitetu Saveza komunista Srbije. 

 

Bareljef  na spomen-ploči, otkriven povodom 45-godišnjice štrajka 1965. godine, rad Dušana Nikolića

M. V. 

TIMOK  Zaječar, 1959.